Sunum

Giyilebilir Sağlık
Teknolojileri

Hazırlayanlar:
Eren Karıncı  •  Metehan Mansiz

İçeriğe geç
Bileğinde açık renk kayışlı siyah bir akıllı saat bulunan bir el; kolunda kiremit rengi bir giysi var.

Giyilebilir Sağlık Teknolojisi Nedir?

Vücuda takılarak sağlık verilerini sürekli ölçen ve takip etmeyi sağlayan cihazlardır. Kalp atışı, oksijen seviyesi ve uyku gibi bilgileri toplayarak kişinin sağlık durumunun anlık izlenmesine olanak tanır.

Ölçtüğü başlıca veriler:

Nabız

Kan oksijeni (SpO2)

Uyku

Adım / Hareket

Tarihsel Gelişim

  1. 1965

    Japonya’da “manpo-kei” (10.000 adım ölçer) adlı adım sayar satışa çıktı.

  2. 1982

    Polar, kablosuz ilk kalp atış hızı monitörünü (göğüs bandı + saat) üretti.

  3. 2000’li yıllar

    Fitness bantları yaygınlaştı, Nike+ gibi sistemler öne çıktı.

  4. 2015

    Apple Watch çıktı; nabız ve aktivite takibi akıllı saatlere taşındı.

  5. 2018

    Apple Watch Series 4 ile FDA onaylı EKG akıllı saate geldi; sürekli kan şekeri ölçüm sistemleri (CGM) daha erişilebilir hale geldi.

  6. 2020’ler

    Kan oksijen ölçümü (SpO2), uyku analizi ve düşme tespiti birçok cihazda standart oldu.

Nasıl Çalışır?

  1. Cihaz üzerindeki sensörler vücuttan veri toplar (kalp atışı, hareket, sıcaklık gibi).

  2. Toplanan veriler cihazın içinde işlenir.

  3. İşlenen bilgiler ekrana yansır veya telefona gönderilir.

  4. Bazı cihazlar bu verileri kaydeder ve gerektiğinde doktora veya sağlık sistemine iletebilir.

  5. Kullanıcı böylece hem anlık durumunu görebilir hem de uzun süreli takibini yapabilir.

Giyilebilir Cihaz Türleri

Akıllı saatler

Kalp ritmi, EKG, oksijen, uyku ve düşme tespiti

Fitness bantları

Adım, kalori, uyku ve aktivite takibi

Tıbbi giyilebilirler

CGM, EKG yamaları, akıllı yara bantları

Göğüs bantları

Daha hassas kalp atışı ve EKG ölçümü

Akıllı yüzükler

Nabız, oksijen, uyku ve vücut sıcaklığı

Akıllı gözlükler

Sağlık verisi takibi ve bildirim gösterimi

Sensörlü kıyafetler

Kalp, solunum ve hareket takibi

Diğerleri

Kulaklıklar, tabanlıklar, düşme tespit kolyeleri

Bilekte, ekranında kalp atış hızını gösteren beyaz kayışlı akıllı saat. Üst kola takılmış beyaz, yuvarlak sürekli kan şekeri (CGM) sensörü.

Sağlık Alanındaki Kullanım Alanları

  • Kronik hastalıkların (diyabet, kalp, hipertansiyon) sürekli takibi
  • Uzaktan hasta izleme ve erken uyarı sistemleri
  • Ameliyat sonrası ve rehabilitasyon süreçlerinin takibi
  • Sporcu sağlığı ve performans izleme
  • Yaşlı bakımında düşme tespiti ve acil durum uyarısı
  • Uyku bozukluklarının izlenmesi ve değerlendirilmesi
Spor matı üzerinde bileğindeki akıllı saate dokunan bir kişi; arkada dambıllar.

Avantajları

  • Sağlık verileri sürekli ve anlık olarak takip edilir
  • Erken teşhis ve müdahale imkânı sağlar
  • Hastaneye gitme ihtiyacını azaltabilir
  • Kişinin kendi sağlığını daha iyi yönetmesine yardımcı olur
  • Uzun vadede sağlık maliyetlerini düşürme potansiyeli vardır
  • Hasta takibi ve tedavi sürecinde doktor-hasta iletişimini kolaylaştırır

Dezavantajları ve Zorluklar

  • Veri doğruluğu her zaman %100 olmayabilir
  • Gizlilik ve veri güvenliği riskleri vardır
  • Pil ömrü sınırlı olabilir
  • Herkes bu teknolojilere eşit erişemez (maliyet ve dijital okuryazarlık)
  • Sürekli kullanımda cilt tahrişi veya rahatsızlık oluşturabilir
  • Bazı cihazların bakımı ve kalibrasyonu düzenli yapılmazsa performans düşebilir

Gelecek Trendleri

  • Yapay zeka destekli erken uyarı sistemlerinin yaygınlaşması
  • Cihazların hastane ve e-sağlık sistemleriyle daha iyi entegre olması
  • Kan almadan sürekli kan şekeri ve diğer değerleri ölçen sensörlerin standart hale gelmesi
  • Ruh hali ve stres seviyesini daha doğru tahmin eden cihazların çıkması
  • Vücuda yerleştirilen mikro sensörlerin ilaç salınımını otomatik yönetmesi
  • Cilt altına yerleştirilen sensörlerin kişinin tüm sağlık verilerini sürekli takip etmesi

Sonuç

  • Giyilebilir sağlık teknolojileri sağlık hizmetlerini daha erişilebilir ve sürekli hale getiriyor
  • Doğru kullanıldığında hastalık takibini ve erken müdahaleyi kolaylaştırıyor
  • Ancak gizlilik, doğruluk ve erişim gibi konularda dikkatli olunması gerekiyor
  • Gelecekte bu teknolojilerin sağlık sisteminin önemli bir parçası olması bekleniyor

Kaynakça

  1. Keshet, A., Reicher, L., Bar, N. ve Segal, E. (2023). Wearable and digital devices to monitor and treat metabolic diseases. Nature Metabolism, 5, 563–571. doi.org/10.1038/s42255-023-00778-y
  2. Lee, M. A. ve ark. (2023). Use of wearables for monitoring cardiometabolic health: A systematic review. International Journal of Medical Informatics, 179, 105218. doi.org/10.1016/j.ijmedinf.2023.105218
  3. Perez, M. V. ve ark. (2019). Large-scale assessment of a smartwatch to identify atrial fibrillation (Apple Heart Study). N Engl J Med, 381, 1909–1917. nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa1901183
  4. FDA (11 Eylül 2018). De Novo DEN180044: ECG App (Apple Inc.) onay kararı. accessdata.fda.gov/cdrh_docs/pdf18/DEN180044.pdf
  5. FDA (21 Şubat 2024). Do Not Use Smartwatches or Smart Rings to Measure Blood Glucose Levels: FDA Safety Communication. fda.gov/medical-devices/safety-communications/do-not-use-smartwatches-or-smart-rings-measure-blood-glucose-levels-fda-safety-communication
  6. WHO (2011). mHealth: New horizons for health through mobile technologies. iris.who.int/handle/10665/44607
  7. Polar. How Heart Rate Monitors Changed Endurance Sports. polar.com/en/guide/how-heart-rate-monitors-changed-endurance-sports
  8. Cooper, P. G. (2022). Pedometer. EBSCO Research Starters. ebsco.com/research-starters/technology/pedometer/
  9. e-Nabız Sistemi. E-Nabız giyilebilir teknoloji ekleme (akıllı saat). enabizsistemi.com/e-nabiz-giyilebilir-teknoloji-ekleme/